Erwina Barzychowska
Biografia
Erwina Barzychowska, właściwie Elwira Maria Bazichowska, urodzona 16 października 1929 roku w Gdyni-Oksywiu, zmarła 20 października 1939 roku w Gdańsku, była polską uczennicą i ofiarą niemieckich nazistów, uczestniczką obrony Poczty Polskiej w Gdańsku. Była najmłodszą ofiarą ataku i pierwszą dziecięcą ofiarą II wojny światowej w Gdańsku.
Po śmierci matki, Marii Bazichowskiej z domu Blok (zm. 1931), Erwina była wychowywana przez jej starszą siostrę Małgorzatę Pipkę (1886-1963). Jan Pipka i Małgorzata pracowali jako dozorcowie w Polskim Urzędzie Pocztowym w Gdańsku, gdzie zajmowali mieszkanie służbowe. Jej wychowanica chodziła do szkoły Macierzy Szkolnej przy ulicy Wałowej (wtedy Wallgasse) w Gdańsku, będącym wówczas terenem Wolnego Miasta Gdańska, zdominowanym przez niemieckich nazistów.
1 września 1939 roku, kiedy Niemcy zaatakowali Polskę, doszło do oblężenia Poczty Polskiej w Gdańsku. W budynku przebywało 58 osób, w tym Erwina z Małgorzatą Pipką w mieszkaniu służbowym. Dozorczyni prawdopodobnie pomagała obrońcom i opatrywała rannych oraz inicjowała modlitwę po sprowadzeniu przez Niemców benzyny do piwnic i podpaleniu ich. O godz. 19 zapadła decyzja o kapitualcji urzędu. Erwina została oblana przez Niemców gorącym benzolem lub benzyną i podpalona miotaczem ognia; po wyprowadzeniu z budynku przez Małgorzatę, płonęła, lecz ostatecznie przeżyła masakrę.
Umierała nieleczona przez niemieckich lekarzy w Szpitalu Miejskim w Gdańsku przez następne siedem tygodni (miała oparzenia II i III stopnia).
Jej grób znajduje się na cmentarzu na Zaspie w Gdańsku, kwatera II, grób 36. Żaden niemiecki organ ścigania nie prowadził po zakończeniu wojny śledztwa w sprawie jej morderstwa.
Upamiętnienie: Jej imię nosi ulica na gdańskich Łostowicach. W Zespole Szkół Łączności przy ul. Podwale Staromiejskie 51/52 znajduje się rzeźba przedstawiająca ją, stojącą przy oknie z misia w dłoni. Autorką dzieła jest Hanna Kostecka. W 1957 r. obrońców poczty upamiętniono tablicami na gmachu urzędu; w 1979 tablice zostały zdemontowane. 11 listopada 2018 roku wmurowano nowe tablice zawierające poprawne dane.