Premier Tusk kontrasygnuje 200 nominacji asesorskich. Konstytucyjny spór z prezydentem Nawrockim
Przełomowa decyzja premiera w sprawie asesorów sądowych
W środę premier Donald Tusk podpisał 200 nominacji asesorskich, kończąc tym samym wielotygodniowy spór prawny i polityczny z prezydentem. To pierwsza tak jawna i poważna próba obejścia konstytucji przez głowę państwa – mówił szef rządu na konferencji prasowej. Podpis premiera na dokumentach, które wcześniej sygnował prezydent Nawrocki, uzupełnia brakującą kontrasygnatę, wymaganą przez art. 144 konstytucji.
Bez tej decyzji orzeczenia wydawane przez nowych asesorów mogłyby być podważane jako nieważne. Tysiące spraw trafiłoby do ponownego rozpatrzenia, a strony postępowań czekałyby miesiące na wyroki. Teraz, jak wskazuje Krajowa Rada Sądownictwa, nominacje są w pełni legalne, a asesorzy mogą rozpocząć pracę w sądach rejonowych w całej Polsce.
Mamy do czynienia z niepotrzebnym, absurdalnym i groźnym zamachem na Konstytucję – po raz pierwszy w tak jawny i bardzo szkodliwy sposób, z bardzo złymi konsekwencjami dla asesorów, polskich sądów i tych, którzy czekają na ich orzeczenia.
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Dlaczego kontrasygnata jest kluczowa? Wyjaśniamy spór prawny
Konstytucja RP w artykule 144 precyzuje, że część aktów urzędowych prezydenta wymaga kontrasygnaty premiera. Wśród nich znajdują się nominacje sędziowskie i asesorskie. Prezydent Nawrocki wręczył asesorom akty nominacyjne bez tej kontrasygnaty, co zdaniem prawników i KRS czyniło je wadliwymi. Prezesi sądów, do których trafiły dokumenty, odmówili ich przyjęcia i odesłali do Krajowej Rady Sądownictwa.
KRS w swoim stanowisku z 29 lipca jasno wskazała, że bez podpisu premiera nominacje są niezgodne z konstytucją. Dopiero podpis Donalda Tuska uczynił je ważnymi. Premier podkreślał, że nie działał emocjonalnie, lecz zgodnie z prawem, i że podobne kontrasygnaty podpisywał już wcześniej – zarówno prezydentowi Dudzie, jak i innym głowom państwa.
Staram się bez emocji rozwiązywać problemy wynikające z niekonstytucyjnych działań, w tym przypadku działań Prezydenta Nawrockiego.
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
200 asesorów – realna pomoc dla przeciążonych sądów
Nowo mianowani asesorzy to prawnicy z wieloletnim doświadczeniem, którzy przeszli egzamin sędziowski i odbyli aplikację. Zgodnie z polskim prawem mogą orzekać w sądach rejonowych, zanim zostaną sędziami. Dzięki tej grupie 200 osób sądy będą mogły rozpatrywać od 10 do 11 tysięcy spraw miesięcznie – mówił premier. To ogromne odciążenie dla wymiaru sprawiedliwości, który od lat boryka się z przewlekłością postępowań.
W praktyce oznacza to szybsze wyroki w sprawach cywilnych, rodzinnych i karnych. Obywatele czekający na rozstrzygnięcia – na przykład w sprawach o rozwód, alimenty czy odszkodowania – mogą liczyć na krótszy czas oczekiwania. Asesorzy zasilą szczególnie sądy w mniejszych miejscowościach, gdzie braki kadrowe są najbardziej dotkliwe.
- 200 nominacji asesorskich podpisanych przez premiera
- 10–11 tys. spraw miesięcznie może być rozpatrywanych dzięki nowym asesorom
- 29 lipca – stanowisko KRS w sprawie kontrasygnaty
- Art. 144 Konstytucji – podstawa prawna wymogu kontrasygnaty
Bezpieczeństwo energetyczne Polski w czasie upałów
Premier odniósł się także do sytuacji w polskiej energetyce podczas fali upałów. Mimo rekordowych temperatur i ograniczenia pracy części bloków w elektrowniach w Kozienicach i Połańcu, system działa stabilnie. – Nie ma dziś zagrożenia blackoutem – zapewnił Tusk. Polskie Sieci Elektroenergetyczne nie planują uruchamiania okresu przywołania na rynku mocy, co oznacza, że nie trzeba sięgać po dodatkowe rezerwy.
Kluczową rolę w utrzymaniu stabilności odgrywa fotowoltaika, która w słoneczne dni dostarcza rekordowe ilości energii. Premier podkreślił, że Polska potrzebuje dalszych inwestycji w lądową energetykę wiatrową oraz morskie farmy wiatrowe. To właśnie zróżnicowanie źródeł energii – od OZE po konwencjonalne – pozwala uniknąć przerw w dostawach prądu. Polska korzysta również z europejskiego rynku energii, importując i eksportując prąd m.in. z Niemcami, Szwecją i Czechami.
Mieliśmy dziś spotkanie, aby ocenić, czy istnieje ryzyko wystąpienia jakiejkolwiek formy blackoutu. Mimo rekordowych temperatur, których się spodziewamy, nie ma dziś zagrożenia blackoutem. Sytuacja jest pod kontrolą.
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Gdańsk i Pomorze – co zmiana oznacza dla regionu?
Dla mieszkańców Gdańska i całego województwa pomorskiego decyzja premiera ma bezpośrednie znaczenie. Sądy rejonowe w Gdańsku, Gdyni, Sopocie, a także w mniejszych miastach, takich jak Kartuzy czy Kościerzyna, od lat zmagają się z ogromną liczbą spraw. Nowi asesorzy zasilą te jednostki, co skróci kolejki do rozpraw. Szczególnie odczują to osoby czekające na wyroki w sprawach rodzinnych i gospodarczych.
Ponadto Pomorze jest jednym z liderów w produkcji energii z OZE. Morskie farmy wiatrowe na Bałtyku to przyszłość regionu. Premier zapowiedział dalsze inwestycje w ten sektor, co dla Gdańska oznacza nowe miejsca pracy i rozwój lokalnej gospodarki. Stabilność energetyczna w czasie upałów to także komfort mieszkańców – od klimatyzacji w biurach po lodówki w domach.
Apel premiera do pracodawców w obliczu upałów
Donald Tusk zwrócił się z apelem do wszystkich pracodawców w Polsce, aby w czasie ekstremalnych temperatur szczególnie zadbali o bezpieczeństwo pracowników. Przypomniał o rozporządzeniu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które określa maksymalną dopuszczalną temperaturę w miejscu pracy. – To nie są żarty – ostrzegał premier, przywołując tragiczny przypadek śmierci pracownika podczas lipcowej fali upałów.
Nowe przepisy mają być nie tylko instruktażem, ale też zobowiązaniem dla pracodawców. W praktyce oznaczają konieczność zapewnienia wody pitnej, wentylacji, a w skrajnych przypadkach skrócenia czasu pracy. Premier zaapelował o rozwagę i reagowanie na wszelkie sygnały zagrożenia zdrowia i życia.
Ten dzień jest szczególny. Prognozy wskazują, żeby być bardzo ostrożnym, uważnym i reagować na wszystkie zagrożenia związane ze zbyt wysoką temperaturą. Praca w tych warunkach w niektórych miejscach jest po prostu nie do zniesienia.
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Decyzja o kontrasygnacie nominacji asesorskich to nie tylko formalność, ale realna zmiana dla tysięcy obywateli czekających na sprawiedliwość. Premier pokazał, że nawet w spornych sytuacjach można działać zgodnie z prawem, nie zaś je obchodzić. Jednocześnie jego apel o bezpieczeństwo w czasie upałów przypomina, że odpowiedzialność państwa obejmuje także codzienne warunki pracy Polaków.