Gdańsk gospodarzem URC: 80 porozumień pierwszego dnia i nowe miliardy euro dla Ukrainy

Pierwsze podpisy złożone w Gdańsku mają wagę, której nie da się przeliczyć wyłącznie na liczby - choć i te robią ogromne wrażenie. W AmberExpo, podczas pierwszego dnia UkraineRecoveryConference (URC), zawarto blisko 80 porozumień związanych z odbudową Ukrainy. Tego samego dnia ogłoszono też uruchomienie nowego funduszu o wartości 220 mln euro oraz kolejne 3,2 mld euro wsparcia ze strony Komisji Europejskiej.

Konferencja potrwa dwa dni, a według zapowiedzi organizatorów ma zakończyć się podpisaniem ponad 160 umów o łącznej wartości około 10 mld euro. To jeden z największych w Europie procesów inwestycyjnych, w którym obok polityków i samorządów kluczową rolę odgrywają instytucje finansowe - od banków rozwojowych po podmioty gwarancyjne.

Finansowanie, infrastruktura i energia w centrum rozmów

Program pierwszego dnia URC w AmberExpo koncentrował się na praktycznych narzędziach finansowania odbudowy oraz na obszarach, które mogą zadecydować o tempie powrotu Ukrainy do stabilnego funkcjonowania: infrastruktura, bezpieczeństwo energetyczne, wsparcie przedsiębiorstw i realna pomoc dla samorządów. W pracach i podpisywaniu dokumentów uczestniczyły instytucje unijne, międzynarodowe banki rozwojowe, rządy państw europejskich, a także instytucje finansowe z Polski i Ukrainy.

Wiele porozumień dotyczyło modeli, w których pieniądz publiczny ma „odbezpieczać” kolejne środki - gwarancje i granty mają przyciągać kapitał prywatny, bez którego odbudowa na skalę krajową byłaby znacznie trudniejsza do udźwignięcia.

EuropeanFlagshipFund: 220 mln euro kapitału publicznego

Za najważniejszą decyzję pierwszego dnia uznano uruchomienie EuropeanFlagshipFund for the Reconstruction of Ukraine. Fundusz startuje z kapitałem publicznym w wysokości 220 mln euro, a jego zadaniem jest tworzenie warunków do wejścia w projekty odbudowy także inwestorów prywatnych.

Umowy dotyczące powołania funduszu podpisały: Komisja Europejska, Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), niemiecki bank rozwoju KfW oraz włoski bank CDP. W proces zaangażowany jest również Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), co wzmacnia polski udział w finansowym „kręgosłupie” planowanych działań.

Równolegle podpisano memorandum pomiędzy Komisją Europejską, rządem Ukrainy i EBI w sprawie realizacji inicjatywy Security and Connectivity Initiative (SACI). To program, który ma wesprzeć inwestycje w infrastrukturę transportową, energetyczną, graniczną i cyfrową, a także przyspieszyć integrację Ukrainy z Unią Europejską oraz europejskimi sieciami transportowymi i energetycznymi.

Pakiety dla biznesu: gwarancje, granty i setki milionów w inwestycjach

Znacząca część ogłoszeń i podpisów dotyczyła firm działających w strategicznych sektorach ukraińskiej gospodarki. W tym obszarze kluczową rolę odgrywa mechanizm gwarancji UE, który ma ułatwiać uruchamianie kolejnych strumieni finansowania.

• Porozumienie z francuską instytucją Bpifrance obejmuje 150 mln euro gwarancji UE oraz 13 mln euro grantów. W efekcie ma zostać uruchomionych około 478 mln euro inwestycji w przedsiębiorstwa, m.in. z sektora technologicznego i obronnego.
• Umowa z fińską Finnvera przewiduje 180 mln euro gwarancji UE, co ma przełożyć się na co najmniej 240 mln euro finansowania dla firm związanych z przemysłem obronnym, nowoczesnymi technologiami, surowcami krytycznymi i cyfryzacją.
• Instrumenty mają kierować pieniądze tam, gdzie odbudowa łączy się z bezpieczeństwem i konkurencyjnością - od technologii po krytyczne łańcuchy dostaw.

Wsparcie dla ukraińskich miast: pożyczki i programy odbudowy lokalnej

Konferencja w Gdańsku przyniosła również porozumienia nakierowane na odbudowę na poziomie lokalnym - tam, gdzie skutki wojny odczuwalne są w codziennym funkcjonowaniu mieszkańców i usług publicznych.

Jednym z kluczowych elementów jest program realizowany przez BGK: zakłada on udzielenie 100 mln euro pożyczek dla ukraińskich miast i gmin. To finansowanie zostało zabezpieczone 90 mln euro gwarancji w ramach Ukraine Investment Framework. Środki mają być przeznaczone na odbudowę infrastruktury komunalnej i usług publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem terenów najmocniej dotkniętych wojną.

Podpisano też listy intencyjne dotyczące programów MISTO oraz GreenRecoveryProgramme. Oba projekty mają wspierać inwestycje w infrastrukturę lokalną i rozwiązania poprawiające efektywność energetyczną - w tym sieci ciepłownicze, gospodarkę wodno-kanalizacyjną oraz systemy gospodarowania odpadami.

Energetyka: dodatkowe gwarancje i projekt wiatrowy 189 MW

Wątek bezpieczeństwa energetycznego wracał w Gdańsku wielokrotnie - i znalazł odzwierciedlenie w kolejnych decyzjach finansowych. Podpisano porozumienie z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju (EBOR) dotyczące programu HI-BAR, które zakłada zwiększenie unijnych gwarancji o 100 mln euro.

Nowe środki mają wzmocnić już działający program o wartości 650 mln euro. Finansowanie ma wspierać rozwój odnawialnych źródeł energii, podnoszenie bezpieczeństwa energetycznego oraz odporność ukraińskiego sektora gazowego.

Podczas URC podpisano również umowę dotyczącą projektu Galnaftogaz Wind II - inwestycji obejmującej budowę farmy wiatrowej o mocy 189 MW. Całkowita wartość przedsięwzięcia to 191,3 mln euro, przy czym 50 mln euro ma zapewnić EBOR.

Komisja Europejska: 3,2 mld euro i zapowiedź programu na drony

Podczas otwarcia konferencji przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła kolejny pakiet pomocy finansowej dla Ukrainy w wysokości 3,2 mld euro. Zapowiedziała także uruchomienie środków z programu o wartości 6 mld euro, przeznaczonego na rozwój produkcji dronów.

Przekazujemy Ukrainie kolejne 3,2 mld euro wsparcia.

Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej

O skali oczekiwanych podpisów mówiła również strona ukraińska. Premier Ukrainy Julia Swyrydenko przekazała, że podczas dwóch dni konferencji organizatorzy spodziewają się zawarcia ponad 160 umów o łącznej wartości około 10 mld euro.

Spodziewamy się podpisania podczas dwóch dni konferencji ponad 160 umów o łącznej wartości około 10 mld euro.

Julia Swyrydenko, premier Ukrainy

Bilans pierwszego dnia i co dalej

Podsumowanie pierwszego dnia URC w Gdańsku pokazuje, że odbudowa Ukrainy jest dziś prowadzona równolegle na kilku frontach: od wielkich instrumentów kapitałowych, przez gwarancje dla firm, po pożyczki dla miast i projekty energetyczne. Blisko 80 porozumień podpisanych w AmberExpo to dopiero początek - bo prawdziwy ciężar konferencji ma się domknąć w łącznym pakiecie ponad 160 umów.

Jeśli zapowiedzi się potwierdzą, Gdańsk stanie się miejscem, w którym w ciągu dwóch dni zebrano deklaracje o wartości około 10 mld euro - z wyraźnym sygnałem, że instytucje publiczne, międzynarodowi partnerzy finansowi i sektor prywatny zamierzają wspólnie utrzymać tempo działań na rzecz Ukrainy.