Gdańsk rozdysponował 4 mln 173 tys. zł na zabytki. 22 projekty z miejskim wsparciem w 2026

4 mln 173 tys. zł – tyle miejskich pieniędzy trafi w 2026 roku do tych, którzy na co dzień mierzą się z najtrudniejszym zadaniem w historycznym mieście: utrzymaniem i ratowaniem zabytków. W środę, 17 czerwca, w Wielkiej Sali Wety Ratusza Głównego Miasta przedstawiciele 19 beneficjentów odebrali dyplomy potwierdzające przyznanie dotacji na 22 zadania konserwatorskie, restauratorskie i budowlane.

Uroczystość miała symboliczny charakter, ale stawką są bardzo konkretne prace – od zabezpieczania konstrukcji świątyń po remonty kamienic czy ratowanie przemysłowego dziedzictwa. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele władz miasta, radni, członkowie komisji oceniającej wnioski, Miejska Konserwatorka Zabytków oraz beneficjenci programu.

Dotacje miejskie od 2005 roku: skala wsparcia rośnie w czasie

Program dotacji na ochronę zabytków pozostaje jednym z podstawowych narzędzi, po które Gdańsk sięga, by zatrzymać degradację historycznych obiektów – zarówno tych najbardziej rozpoznawalnych, jak i mniej oczywistych, rozsianych po różnych częściach miasta. Od 2005 roku Miasto Gdańsk przeznaczyło na ten cel blisko 55 mln zł.

Ochrona dziedzictwa kulturowego to jeden z elementów konsekwentnie realizowanej polityki Gdańska. W ciągu ostatnich 20 lat przeznaczyliśmy na dotacje dla właścicieli i opiekunów zabytków blisko 50 milionów złotych, a w tym roku niemal 4,2 miliona złotych trafi do 22 podmiotów. Cieszę się, że z naszego wsparcia korzystają nie tylko największe i najbardziej rozpoznawalne obiekty, ale także wspólnoty mieszkaniowe, osoby fizyczne i organizacje, które dbają o cenne zabytki znajdujące się pod ich opieką.

Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska

Tegoroczna pula została podzielona pomiędzy różne typy wnioskodawców. Wśród beneficjentów znalazły się parafie i wspólnoty religijne, wspólnoty mieszkaniowe, organizacje społeczne oraz prywatni właściciele zabytków.

Kto i na jaką kwotę? Podział 22 dotacji w 2026 roku

W 2026 roku miasto wesprze łącznie 22 zadania realizowane przez 19 beneficjentów. Największa część środków została skierowana do osób prawnych kościołów i związków wyznaniowych, ale w zestawieniu widać także istotny udział wspólnot mieszkaniowych oraz pojedynczych wnioskodawców z innych kategorii.

• 13 dotacji dla osób prawnych kościołów i związków wyznaniowych – łącznie 2 mln 578 tys. 900 zł
• 5 dotacji dla wspólnot mieszkaniowych – 800 tys. zł
• 1 dotacja dla osoby fizycznej – 280 tys. zł
• 1 dotacja dla osoby prawnej – 335 tys. zł
• 2 dotacje dla innych podmiotów – łącznie 180 tys. zł

Co zostanie odnowione: od Bazyliki Mariackiej po Stocznię Schichaua

Podczas wręczania dyplomów prezentowano obiekty, które w tym roku zostaną objęte pracami. Lista zadań obejmuje zarówno działania przy detalu i wyposażeniu zabytków, jak i roboty stricte budowlane – często niezbędne, by powstrzymać dalsze niszczenie substancji historycznej.

Wśród planowanych prac znalazły się m.in. działania w Bazylice Mariackiej: prace przy kamiennej posadzce w prezbiterium i transepcie oraz konserwacja zabytkowej ambony. Dotacje wesprą również prace konserwatorsko-restauratorskie w kościele św. Katarzyny czy remont dachu plebanii przy kościele św. Wojciecha. Wsparcie obejmie także konserwację elewacji dawnej kotlarni w zespole Stoczni Schichaua, a także remonty zabytkowych kamienic należących do wspólnot mieszkaniowych.

Znaczące środki przeznaczono ponadto na kontynuację wieloletnich programów wzmacniania konstrukcji historycznych kościołów – w tym świątyń św. Brygidy, św. Barbary, św. Jakuba Apostoła oraz św. Apostołów Piotra i Pawła. W praktyce oznacza to dalsze wzmacnianie elementów konstrukcyjnych w obiektach, w których takie działania prowadzi się etapami, często przez wiele sezonów.

„Tworzy się społeczność wokół zabytków”. Radni o znaczeniu programu

Wątek współpracy i wymiany doświadczeń między beneficjentami wracał w wypowiedziach samorządowców obecnych na uroczystości. Jak podkreślano, opieka nad zabytkiem to proces wymagający cierpliwości i konsekwencji, a wiele projektów nie kończy się na jednym wniosku czy jednym roku prac.

Bardzo się cieszę, że wokół gdańskich zabytków tworzy się społeczność ludzi, którzy nie tylko korzystają z miejskich dotacji, ale także wzajemnie się wspierają i dzielą doświadczeniami. Opieka nad zabytkiem to trudne zadanie, które wymaga cierpliwości, wiedzy i ogromnej determinacji, dlatego tym bardziej doceniam wszystkich, którzy konsekwentnie realizują wieloletnie projekty konserwatorskie.

Anna Golędzinowska, Radna Miasta Gdańska

W podobnym tonie mówiono o nieprzewidywalności prac konserwatorskich – od niespodziewanych odkryć po konieczność zmiany technologii, gdy stan obiektu okazuje się gorszy, niż wynikało z wstępnych oględzin.

Renowacja zabytków to zadanie wymagające nie tylko zaangażowania, ale także odwagi, ponieważ przy takich pracach często pojawiają się wyzwania, których nie sposób przewidzieć na początku inwestycji. Tym bardziej chciałbym wyrazić słowa uznania dla wszystkich beneficjentów, którzy podejmują się troski o obiekty stanowiące część naszego wspólnego dziedzictwa.

Maximilian Kieturakis, Radny Miasta Gdańska

Dyplomy odebrane, prace przed wykonawcami

Wręczenie dyplomów w Ratuszu Głównego Miasta było formalnym potwierdzeniem przyznania wsparcia, ale dla beneficjentów oznacza start lub kontynuację konkretnych robót. W praktyce to właśnie dzięki takim dotacjom możliwa jest systematyczna poprawa stanu technicznego budynków i detali architektonicznych, które składają się na rozpoznawalny krajobraz kulturowy Gdańska – od sakralnych dominant po zabytkową tkankę mieszkaniową i dawne obiekty przemysłowe.

W 2026 roku miejskie pieniądze mają pomóc przeprowadzić 22 zadania konserwatorskie i remontowe, a efekty będą widoczne w przestrzeni miasta w kolejnych miesiącach, gdy zaplanowane prace zostaną zrealizowane.