Koniec miejskiego rejestru wydatków w Gdańsku. Od sierpnia wszystko w jednym państwowym systemie

Od 1 sierpnia 2026 roku mieszkańcy Gdańska nie znajdą już na miejskiej stronie internetowej dotychczasowego rejestru wydatków. To efekt wdrożenia ogólnopolskiego Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (CRU JSFP), który od 1 lipca obowiązuje wszystkie jednostki samorządu terytorialnego w Polsce. Gdańsk, który przez ponad dekadę był prekursorem jawności finansowej, właśnie zamyka swój autorski system – ale nie oznacza to końca transparentności, tylko jej ujednolicenie w skali całego kraju.

Nowy państwowy rejestr zastępuje miejskie narzędzie

Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych to system informatyczny prowadzony przez Ministra Finansów i Gospodarki, dostępny pod adresem rejestrumow.gov.pl. Jego celem jest realizacja zasady jawności gospodarowania środkami publicznymi, zapisanej w art. 34 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Od 1 lipca wszystkie ustawowo wyznaczone podmioty, w tym urzędy miast, mają obowiązek publikowania w nim danych o zawieranych umowach na wydatki.

Urząd Miejski w Gdańsku już rozpoczął publikację umów w nowym systemie. Jak tłumaczą urzędnicy, nowe centralne narzędzie spełnia zbliżoną funkcję do istniejącego w Gdańsku rejestru wydatków, dlatego dalsze utrzymywanie miejskich mechanizmów technicznych stało się bezzasadne. W efekcie od 1 sierpnia 2026 roku miejskie narzędzie zostało wygaszone – wszystkie dane o wydatkach są teraz dostępne wyłącznie w CRU JSFP.

Gdańsk prekursorem, teraz wszyscy grają na tych samych zasadach

Gdańsk od ponad 10 lat dobrowolnie udostępniał dane o wydatkach na swojej stronie internetowej, będąc jednym z pionierów jawności finansów samorządowych w Polsce. Dzięki temu mieszkańcy mogli na bieżąco śledzić, na co miasto wydaje publiczne pieniądze. Teraz, wraz z wejściem w życie przepisów o CRU JSFP, te same zasady obowiązują wszystkie jednostki samorządu terytorialnego w kraju.

Nowe przepisy zdefiniowały jednoznacznie zakres informacji o umowach, do których publikowania zobowiązane są wszystkie ustawowo wyznaczone podmioty. Doprecyzowano także formaty danych oraz sposób określania wartości publikowanych umów i czasu ich trwania. Dzięki temu mieszkańcy Gdańska, ale i całej Polski, zyskują pewność, że dane są porównywalne i kompletne – niezależnie od tego, w którym mieście zawarto umowę.

Co to oznacza dla mieszkańców Gdańska?

Dla przeciętnego mieszkańca zmiana może wydawać się kosmetyczna, ale w praktyce oznacza jedno: zamiast szukać informacji o wydatkach w kilku miejscach, wszystkie dane będą dostępne w jednym, ogólnopolskim systemie. To ułatwia kontrolę społeczną i porównywanie wydatków między samorządami. Co więcej, nowy rejestr jest prowadzony przez ministra, co daje gwarancję stabilności i ciągłości działania – w przeciwieństwie do lokalnych rozwiązań, które mogłyby zniknąć wraz ze zmianą władzy czy priorytetów.

Warto podkreślić, że Gdańsk nie rezygnuje z jawności – wręcz przeciwnie, włącza się w ogólnopolski standard, który sam współtworzył przez lata. Mieszkańcy, którzy chcą sprawdzić, ile miasto wydało na konkretną inwestycję czy usługę, mogą teraz korzystać z jednego, spójnego źródła. To także sygnał dla innych samorządów, że transparentność to nie moda, ale standard, który warto wdrażać – nawet jeśli wymaga to rezygnacji z własnych, dobrze funkcjonujących narzędzi.

Co dalej?

Wraz z wygaszeniem miejskiego rejestru, cała odpowiedzialność za publikację danych o umowach spoczywa na CRU JSFP. Urząd Miejski w Gdańsku będzie nadal przekazywał informacje do systemu centralnego, ale to ministerstwo odpowiada za jego funkcjonowanie i dostępność. Mieszkańcy, którzy do tej pory korzystali z miejskiej wyszukiwarki, muszą przyzwyczaić się do nowego adresu – rejestrumow.gov.pl. To tam od teraz znajdą wszystkie informacje o wydatkach gdańskiego magistratu.

Zmiana ta wpisuje się w szerszy trend cyfryzacji administracji publicznej i ujednolicania standardów jawności w całym kraju. Dla Gdańska to zamknięcie pewnego etapu, ale jednocześnie otwarcie nowego – w którym jawność finansów jest nie tylko lokalną tradycją, ale i ogólnopolskim obowiązkiem.

Informacje przekazał Urząd Miejski w Gdańsku.