Jakob Breyne

Kupiec i botanik
14.01.1637 25.01.1697 Gdańsk

Biografia

Jakob Breyne, gdański kupiec i botanik, urodzony w Gdańsku w 1637 roku, łączył świat handlu z badaniami nad przyrodą.

Był synem Jakoba Breyna i Anny z domu Moorman, uchodźców kalwinów z Antwerpii. Uczył się w Gimnazjum Akademickim w Gdańsku, a podczas pobytu w Lejdzie uczestniczył w praktykach kupieckich i uczęszczał na miejscowy uniwersytet jako wolny słuchacz, zajmując się szczególnie botaniką. Po otrzymaniu wiadomości o nagłej śmierci ojca wrócił do Gdańska, przejął rodzinny interes i zajął się kupiectwem. W roku 1655 ożenił się z Sarą Rogge.

Po latach wrócił do swoich pasji naukowych. Założył też drukarnię, do której sprowadził nowoczesny sprzęt z Holandii i w której wydawał własne dzieła. Współpracował z rysownikami i rytownikami gdańskimi oraz botanikami z różnych stron świata. Odmówił propozycji objęcia profesury na Uniwersytecie w Lejdzie w 1668 roku, a w Gdańsku uzyskał prawa obywatelskie. Był także kolekcjonerem bursztynu bałtyckiego.

Zbiór bursztynów Breynów, Jakoba i jego syna Johanna Philippa, który wygłaszał wykłady na temat części posiadanych brył i wypożyczał je badaczom, został w 1766 roku zakupiony przez Katarzynę II. Breyne utrzymywał żywe kontakty z holenderską nauką i ogrodami botanicznymi, a także gromadził zielnik i księgozbiór, które rozwijał jego syn. W jego pracach i korespondencji pojawiają się liczni botaniczni partnerzy z Holandii i Anglii, w tym James Petiver oraz Karol Linneusz, który wielokrotnie opierał się na pracach Breynego.

W 1677 ukazało się Exoticarum aliarumque minus cognitarum plantarum centuria prima, a w 1680 Prodromus fasciculi rariorum plantarum, obserwowanych w hortis celeberrimis Hollandiae, z dodatkami Interrogationes. Druga część Prodromus ukazała się w 1689, a trzecie wydanie – w 1739, już po śmierci autora, opracowane przez jego syna Johanna Philippa Breynego.

Jakob Breyne znany jest także z prac dotyczących ogrodów Holandii i Flory Prus, a jego prace stanowiły inspirację dla Carola Linneusza. Niektóre gatunki roślin noszą nazwy upamiętniające Breynego, a w nomenklaturze botanicznej jego nazwisko występuje w formie Breyne.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Założył w Gdańsku ogród botaniczny i muzeum przyrodnicze oraz gromadził bogaty zielnik i księgozbiór.
Wydał Exoticarum aliarumque minus cognitarum plantarum centuria prima (1677) oraz Prodromus fasciculi rariorum plantarum (1680) i kontynuacje (1689).
Utrzymywał korespondencję z holenderskimi botanikami i urzędnikami, a jego prace były źródłem wiedzy wykorzystywanej przez Karola Linneusza.
Kolekcja bursztynu Breynów została zakupiona w 1766 roku przez Katarzynę II.

Ciekawostki

Syn Jakuba Breyna i Anny Moorman z Antwerpii, kalwinów uchodźców, prowadził życie łączące handel i naukę.
Kolekcje Breynów były wypożyczane badaczom i miały wpływ na rozwój botaniczny Gdańska i regionu.
W botanice istnieje nazwa Breynia i kilka taksonów upamiętniających Breynego, m.in. Ranunculus breyninus.

Udostępnij