Tusk uderza w aferę Orlenu: 1,6 mld zł strat, weta Nawrockiego i zaostrzenie kar na przejazdach

1,6 mld zł strat i "ponura całość" - premier stawia sprawę jasno

Premier Donald Tusk podczas briefingu przed posiedzeniem Rady Ministrów odniósł się w ostrych słowach do publikacji dziennika Financial Times, który opisał kulisy jednej z największych afer związanych z Orlenem za czasów prezesury Daniela Obajtka. Według ujawnionych informacji koncern miał zostać narażony na stratę rzędu 1,6 mld zł w wyniku nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy. Szef rządu nie krył oburzenia, podkreślając, że sprawa wpisuje się w szerszy schemat nieprawidłowości, które jego zdaniem wymagają pełnego wyjaśnienia i rozliczenia.

Premier zwrócił uwagę, że ujawnione fakty układają się w spójny, niepokojący obraz, w którym splatają się ze sobą kryptowaluty, podejrzane interesy paliwowe oraz polityczne decyzje blokujące wymiar sprawiedliwości. W jego ocenie cała sprawa ma wymiar znacznie wykraczający poza zwykłe niegospodarność, a jej konsekwencje ponoszą wszyscy podatnicy. Tusk zapowiedział, że informacje o postępach śledztwa będą sukcesywnie przekazywane opinii publicznej, bo - jak podkreślił - Polacy mają prawo znać prawdę o tej sprawie.

"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"

Donald Tusk, Premier RP

Kulisy transakcji Orlen Trading Switzerland

Sprawa, którą opisali dziennikarze Financial Times, dotyczy nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland. Do transakcji doszło w okresie, gdy prezesem Orlenu był Daniel Obajtek. Spółka wypłaciła pośrednikowi zaliczkę w wysokości około 230 mln dolarów na dostawy surowca, które ostatecznie w dużej mierze nigdy nie zostały zrealizowane. Pieniądze - jak wynika z ustaleń - trafiły do podmiotu bez realnych gwarancji dostaw, co rodzi pytania o mechanizmy nadzoru korporacyjnego w ówczesnym Orlenie.

Premier Donald Tusk wprost mówił o "dziwnych pośrednikach" i przekazywaniu pieniędzy bez zabezpieczenia uzyskania paliwa. Wskazał przy tym, że to właśnie kryptowaluty miały posłużyć jako narzędzie do realizacji tego brudnego interesu. W jego ocenie skala i charakter sprawy sprawiają, że mamy do czynienia z jednym z największych skandali w najnowszej historii Polski, o którym dowiaduje się cały świat.

"Financial Times pisze o jednym z największych skandali w historii naszego kraju, a cały świat dowiaduje się o aferze Orlenu za czasów pana Obajtka. Straty państwa polskiego tylko w tej jednej sprawie to 1,6 mld zł. Okazuje się, że to właśnie kryptowaluty pomogły w realizacji brudnego interesu z paliwem. Dziwni pośrednicy, przekazanie pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa"

Donald Tusk, Premier RP

Nad śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób usłyszała już zarzuty, a niektórzy podejrzani ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości, między innymi w Dubaju. Premier podkreślił, że rozumie teraz nerwowe zachowania urzędników prezydenta i polityków opozycji, bo - jak stwierdził - w aferze Zondakrypto i sprawie paliwowej może chodzić o sieć brudnych interesów, która ich przerosła.

Weto prezydenta blokuje podatek od nadzwyczajnych zysków

Rząd po raz drugi przyjął projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Rozwiązanie to ma umożliwić sfinansowanie działań osłonowych dla kierowców oraz ograniczenie skutków wzrostu cen paliw na stacjach. Pierwszy projekt został jednak zablokowany przez prezydenta Karola Nawrockiego, który nie złożył pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego. Premier zaapelował o to, by prezydent nie blokował ustawy ponownie.

Szef rządu zagwarantował, że natychmiast po podpisie prezydenta zrealizowany zostanie kolejny wariant programu CPN. Środki pozyskane z podatku mają pozwolić po raz kolejny w tym roku obniżyć VAT i akcyzę na paliwa. Jak wynika z danych, Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej, co zdaniem rządu pokazuje, że sektor stać na solidarny wkład w osłonę obywateli.

"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"

Donald Tusk, Premier RP

"Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina"

Donald Tusk, Premier RP

Bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych - nowe, surowe kary

Rada Ministrów przyjęła również projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór i rogatek. Kierowcy, którzy nie będą stosować się do przepisów, mają między innymi automatycznie tracić prawo jazdy na 3 miesiące. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo. Zmiany są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach oraz apele środowiska kolejowego.

Premier zaapelował o szybkie przyjęcie przepisów, podkreślając, że choć praca kierowców - szczególnie ciężarówek - jest bardzo wymagająca, nie można ryzykować ludzkim życiem. Nowe regulacje to także reakcja na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych.

"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"

Donald Tusk, Premier RP

Co to oznacza dla Gdańska i Pomorza?

Dla mieszkańców Gdańska i całego Pomorza sprawa Orlenu ma wymiar szczególny, bo to właśnie tutaj znajduje się jedna z kluczowych spółek grupy - rafineria w Gdańsku, będąca sercem krajowego sektora paliwowego. Ewentualne straty i nieprawidłowości w koncernie przekładają się bezpośrednio na poczucie bezpieczeństwa energetycznego regionu, a także na zaufanie do lokalnego rynku pracy, gdzie Orlen pozostaje jednym z największych pracodawców. Gdańszczanie z uwagą śledzą więc doniesienia o śledztwie i zapowiedzi rozliczeń.

Obniżka VAT i akcyzy na paliwa, którą rząd uzależnia od podpisania ustawy przez prezydenta, byłaby odczuwalna dla każdego kierowcy w Trójmieście - od osób dojeżdżających codziennie do pracy, po firmy transportowe działające w porcie gdańskim. Z kolei zaostrzenie kar na przejazdach kolejowych dotyczy regionu w sposób bezpośredni, bo przez Pomorze przebiega wiele linii kolejowych, a przejazdy w okolicach Gdańska, Pruszcza czy Tczewa należą do ruchliwych. Każde zdarzenie na takim przejeździe paraliżuje komunikację i zagraża życiu, dlatego lokalne środowiska kolejowe od dawna apelowały o surowsze przepisy.

• Straty Orlenu w jednej sprawie: 1,6 mld zł
• Zaliczka wypłacona pośrednikowi: około 230 mln dolarów
• Zysk netto Orlenu w I półroczu 2026 r.: niemal 16 mld zł (rok wcześniej niespełna 6 mld zł)
• Projekt podatku od nadzwyczajnych zysków paliwowych przyjęty przez rząd po raz drugi
• Automatyczna utrata prawa jazdy na 3 miesiące za wjazd na czerwonym świetle na przejazd kolejowy
• Nadzór nad śledztwami sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek
• Część podejrzanych ukrywa się m.in. w Dubaju
• Katastrofa w Sokolnikach Suchych na Mazowszu - jedna ofiara śmiertelna, wielu rannych