Gdańskie Targi Książki 2025: Lwów gościem honorowym, rękopis Iwaszkiewicza i nowa nagroda literacka

Już 11–13 września w Europejskim Centrum Solidarności odbędzie się 8. edycja Gdańskich Targów Książki. To pierwsza edycja po otrzymaniu przez Gdańsk tytułu Miasta Literatury UNESCO, a organizatorzy przygotowali ponad 100 wydarzeń z udziałem blisko setki marek wydawniczych. Wstęp na wszystkie wydarzenia będzie bezpłatny.

Literacki weekend w ECS

Na targach zaprezentuje się około 100 marek wydawniczych, które zajmą 75 stoisk. Program obejmie spotkania autorskie, debaty, premiery i warsztaty. Wśród zapowiedzianych gości znaleźli się m.in. Katarzyna Bonda, Wojciech Chmielarz, Sylwia Chutnik, Andrzej Chwalba, Jacek Dehnel, Mikołaj Grynberg, Magdalena Grzebałkowska, Ryszard Koziołek, Siergiej Lebiediew, Monika Milewska, Magdalena Parys, Michał Rusinek, Justyna Sobolewska, Paweł Sołtys, Ishbel Szatrawska i Szczepan Twardoch.

Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz podkreśliła, że tytuł Miasta Literatury UNESCO to zarówno zobowiązanie, jak i duma. Jak mówiła, targi pokazują literacką energię miasta, a także są okazją do rozmowy o pamięci, wolności i demokracji.

Prolog z rękopisem Iwaszkiewicza i premiera mapy

Wydarzenia rozpoczną się już 10 września o godz. 18.00 prologiem, podczas którego zaprezentowane zostanie opowiadanie Jarosława Iwaszkiewicza „Starość”. Jego rękopis odnaleziono po 65 latach – tekst pochodzi ze zbiorów Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku. Spotkanie poprowadzą Robert Papieski, Agata Kościelna-Ratowska, Jerzy Kiszkis i Piotr Sutt. Wydarzenie będzie tłumaczone na Polski Język Migowy.

Z kolei 11 września o godz. 17.00 zaplanowano premierę Literackiej Mapy Gdańska. W tym roku będzie to mapa „Igranie z medium Janion”, przygotowana z okazji 100-lecia urodzin profesor Marii Janion. Nad projektem pracowali Marcin Mokry i Karolina Wiśniewska. Testy gry odbędą się 13 września od godz. 11:00 i potrwają około godziny.

Opera „Weiser”, nowa książka Gianny Lange i nagroda literacka

W programie targów nie zabraknie także wydarzeń związanych z muzyką i teatrem. 11 września odbędzie się spotkanie poświęcone operze „Weiser” na podstawie powieści Pawła Huellego „Weiser Dawidek”. Dzieło przygotowuje Opera Bałtycka w Gdańsku, a jego premiera zaplanowana jest na sezon 2026/2027. W rozmowie wezmą udział Anna Czekanowicz i Romuald Wicza-Pokojski.

12 września zaplanowano premierę książki Gianny Lange „Kiedyś tu wrócimy i wtedy skoczymy”, wydanej nakładem Marpressu. Publikacja zwieńczy obchody 50. rocznicy współpracy Gdańska z Bremą. Tego dnia odbędzie się także spotkanie wokół książki Zbigniewa Gluzy „Autoportret KOR-u”, w którym udział weźmie Bogdan Borusewicz.

Podczas targów po raz pierwszy wręczona zostanie nowa nagroda literacka. W programie znalazły się też debaty, m.in. „Czytanie Rosji od nowa. Literatura wobec imperializmu” oraz „Nowe języki w literaturze ojczystej”, a także spotkanie „Narodziny pisarza. Schulz dzień po dniu 1933–1934”.

Strefa dla dzieci i gość honorowy – Lwów

W Salach Małych Stoczniowców w sobotę i niedzielę w godz. 12.30–18.00 działać będzie strefa rodzinna. Miejski Teatr Miniatura w Gdańsku zaprezentuje spektakl „Dżinsy na parapecie. O równości dla dzieci” (dla widzów w wieku 2–8 lat). Nie zabraknie też wydarzeń dla starszych dzieci – w programie jest m.in. spotkanie z cyklu MDAG, który w tym roku obchodzi 23. edycję.

Gościem honorowym tegorocznych targów będzie Lwów. Ukraińskie miasto zaprezentuje m.in. projekty „The Book of Dreaming” i „Voices of Defenders”. W spotkaniach wezmą udział m.in. Olena Stiażkina oraz przedstawiciele All About Freedom Festival i inicjatywy Bibliotekarki. Projekcje filmowe przygotuje Kim A. Snyder.

Dlaczego to ważne dla Gdańska?

Gdańsk od lat buduje swoją tożsamość wokół literatury – od Nagrody Literackiej Miasta Gdańska po festiwale i spotkania autorskie. Tytuł Miasta Literatury UNESCO, przyznany przez Urząd Miejski w Gdańsku, to wyróżnienie, ale też zobowiązanie do pielęgnowania słowa pisanego i pamięci o historii. Targi Książki są tego najpełniejszym wyrazem – przez trzy dni ECS stanie się miejscem spotkań czytelników, pisarzy i wydawców, a mieszkańcy będą mogli bezpłatnie uczestniczyć w rozmowach o literaturze, wolności i demokracji.

Co dalej?

Pełny program 8. edycji Gdańskich Targów Książki dostępny jest na stronie www.gdanskietargiksiazki.pl. Organizatorzy zapraszają do śledzenia aktualności, ponieważ część wydarzeń może wymagać wcześniejszej rezerwacji miejsc. Targi to także okazja do spotkania z autorami i zdobycia nowości wydawniczych – warto zarezerwować sobie czas w weekend 11–13 września.