87. rocznica wybuchu II wojny światowej. Gdańsk odda hołd obrońcom Westerplatte i Poczty Polskiej

W środę 1 września 2026 Gdańsk będzie obchodził 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej. To dzień, w którym całe miasto zatrzyma się, by oddać hołd tym, którzy stanęli w obronie wolności. Uroczystości rozpoczną się o świcie i potrwają do wieczora, a ich kulminacyjnym punktem będą tradycyjne obchody na Westerplatte.

Pamięć o Westerplatte – od pierwszych strzałów po uroczystości państwowe

Główne uroczystości rocznicowe odbędą się na Westerplatte o godzinie 4:45, czyli dokładnie wtedy, gdy 1 września 1939 pancernik Schleswig-Holstein rozpoczął ostrzał Wojskowej Składnicy Tranzytowej. To właśnie ten moment uznawany jest za początek II wojny światowej. W uroczystościach przy Pomniku Obrońców Wybrzeża wezmą udział przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, w tym Karol Nawrocki, Donald Tusk oraz Władysław Kosiniak-Kamysz.

Warto podkreślić, że Westerplatte to nie tylko symbol militarnej obrony, ale także miejsce, które od dziesięcioleci jednoczy Polaków wokół pamięci o bohaterach. Obchody o świcie mają szczególny charakter – pozwalają uczestnikom przeżyć ten historyczny moment w ciszy i skupieniu, dokładnie tak, jak 87 lat temu.

Hołd dla ofiar Victoriaschule i harcmistrza Jana Ożdżyńskiego

O godzinie 8:30 uroczystości przeniosą się na ulicę Wałowej, gdzie upamiętnieni zostaną ofiary Victoriaschule – dawnej szkoły przy Wolnym Mieście Gdańsku, która w czasie wojny stała się miejscem kaźni. Wśród aresztowanych przez hitlerowców było aż 3 tys. osób, a część z nich trafiła później do Sztutowa. W tym roku szczególnie uczczona zostanie pamięć harcmistrza Jana Ożdżyńskiego, jednego z ofiar tych tragicznych wydarzeń.

To właśnie w Victoriaschule hitlerowcy przetrzymywali i przesłuchiwali polskich nauczycieli, urzędników i działaczy społecznych. Wśród nich było 44 pedagogów z gdańskich szkół, którzy zapłacili najwyższą cenę za swoją polskość. Uroczystości przy ul. Wałowej to wyraz pamięci o wszystkich, którzy ucierpieli w tym miejscu, oraz przypomnienie, jak ważne jest pielęgnowanie historii lokalnej.

Poczta Polska – symbol oporu i nadziei

W południe na placu Obrońców Poczty Polskiej oddany zostanie hołd obrońcom Poczty Polskiej w Gdańsku. To oni, przez wiele godzin, stawiali opór przeważającym siłom niemieckim, stając się jednym z najważniejszych symboli polskiego oporu. W uroczystościach weźmie udział prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, która podkreśliła, że czyn pocztowców pozostaje ważnym mitem założycielskim dla miasta, a pokój jest wartością bezcenną, o którą trzeba dbać każdego dnia.

Prezydent Dulkiewicz zaznaczyła również, że coroczna opowieść o tych wydarzeniach jest pielęgnowana dla pamięci kolejnych pokoleń, a młodzież jest nadzieją na to, że historia nie zostanie zapomniana. W obchodach wezmą udział także uczniowie i nauczyciele z Zespołu Szkół Łączności im. Obrońców Poczty Polskiej, dla których to szczególnie ważne miejsce.

Inauguracja roku szkolnego w wyjątkowych szkołach

Rocznica wybuchu wojny to także dzień, w którym dwie gdańskie szkoły rozpoczynają nowy rok szkolny. Zespół Szkół Morskich im. Bohaterskich Obrońców Westerplatte oraz Zespół Szkół Łączności im. Obrońców Poczty Polskiej zainaugurują zajęcia w atmosferze pamięci o swoich patronach. To niezwykle symboliczne, że młodzież właśnie w tym dniu wraca do nauki, łącząc edukację z refleksją nad historią.

Dla uczniów tych placówek to nie tylko uroczysty początek roku, ale także lekcja patriotyzmu. Patroni ich szkół to bohaterowie, którzy swoją postawą udowodnili, że warto walczyć o wolność. Inauguracja w takim dniu to zobowiązanie do pielęgnowania tych wartości przez cały rok szkolny.

Wieczorne uroczystości na Zaspie i koncert pamięci

Obchody zakończą się na Zaspie, gdzie o godzinie 17:00 odbędą się uroczystości przy Cmentarzu Ofiar Terroru Hitlerowskiego i Pomniku Bohaterów Zaspa. To miejsce szczególne – spoczywają tam ofiary niemieckiego terroru, a pomnik upamiętnia wszystkich, którzy zginęli w obronie miasta. Po oficjalnych ceremoniach zaplanowano koncert Cappelli Gedanensis, który będzie muzycznym hołdem dla ofiar wojny.

Całodniowe obchody zakończą się refleksją nad tym, jak ważne jest pielęgnowanie pamięci o przeszłości. Jak podkreślił Piotr Wittman, który będzie koordynował przebieg uroczystości, to dzień, w którym całe miasto łączy się we wspólnocie pamięci. Relacja na żywo z wydarzeń będzie dostępna na portalu gdansk.pl, aby wszyscy mieszkańcy mogli uczestniczyć w obchodach, nawet jeśli nie będą mogli być obecni fizycznie.

Dla mieszkańców Gdańska to nie tylko rocznica historyczna, ale także okazja do refleksji nad wartością pokoju i wolności. To dzień, w którym miasto pokazuje, że pamięć o bohaterach jest wciąż żywa, a młodzież przejmuje pałeczkę w pielęgnowaniu tej pamięci. Udział w obchodach to wyraz szacunku dla tych, którzy oddali życie za naszą wolność.