Nowe przepisy dla kierowców. Więcej odpowiedzialności w pierwszych latach za kierownicą!

Już od 3 września 2026 roku osoby zaczynające samodzielną jazdę samochodem będą musiały przestrzegać dodatkowych reguł i ograniczeń. Nowe regulacje dotyczą głównie tych, którzy po raz pierwszy zdobyli prawo jazdy kategorii B. Specjalne zasady stworzono dla 17-latków, a za poważne naruszenia początkujący kierowca może odpowiadać nie tylko mandatem czy punktami karnymi.

Uzyskanie prawa jazdy to dopiero początek nauki. Pierwsze lata samodzielnej jazdy to czas na zbieranie doświadczeń i wypracowanie dobrych nawyków. Kierowca musi nauczyć się reagować na niespodziewane sytuacje, oceniać ryzyko, dostosowywać prędkość do warunków i przewidywać poczynania innych. Na tym etapie nowe przepisy mają kluczowe znaczenie. Ich celem jest łagodne wprowadzanie niedoświadczonych kierowców do ruchu drogowego oraz jasne wskazanie, że brawura spotka się z surowymi konsekwencjami.

Okres próbny: od 2 do 3 lat

Świeżo upieczony kierowca kategorii B zostanie objęty okresem próbnym, którego długość zależy od wieku w chwili zdobycia uprawnień. Osoby pełnoletnie będą musiały przejść 2-letni okres próbny. Natomiast kierowcy, którzy uzyskali prawo jazdy w wieku 17 lat, będą go mieli przez 3 lata, ale tylko do osiągnięcia 20 lat. Ważne: czas ten liczy się od daty uzyskania uprawnień, a nie od odbioru dokumentu.

Zero alkoholu

Pocztkujący kierowcy muszą liczyć się z zasadą 0,0 promila. W okresie próbnym krew i wydychane powietrze muszą być całkowicie wolne od alkoholu. Dla porównania, inni kierowcy odpowiadają za jazdę po alkoholu dopiero od 0,2 promila. W praktyce oznacza to, że jeśli planujesz poprowadzić auto, nawet kieliszek wina czy piwo odpada.

17-latkowie z dodatkowymi restrykcjami

Osoby, które zdecydowały się na prawo jazdy kategorii B przed pełnoletniością, muszą spełnić kilka dodatkowych warunków. Do 18. roku życia mogą jeździć wyłącznie po polskich drogach. Co więcej, przez pierwsze pół roku (ale nie dłużej niż do 18. urodzin) muszą mieć przy sobie doświadczonego opiekuna. Taka osoba towarzysząca powinna mieć ukończone 25 lat i posiadać prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat. Jej miejsce to przedni fotel pasażera. Opiekun musi być trzeźwy i nie może mieć orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów w ostatnich 5 latach. Dodatkowo, młody kierowca do pełnoletności nie może wykonywać zawodowych przewozów osób czy rzeczy, np. jako taksówkarz.

Punkty karne – mniej wybaczą

Nowicjusze muszą uważać na liczbę punktów karnych. Jeśli w okresie próbnym uzbierają 12 punktów, czeka ich obowiązkowe praktyczne szkolenie z zagrożeń w ruchu drogowym. Jego ukończenie będzie musiało nastąpić w ciągu roku. Gorzej, jeśli w pierwszym roku od zdobycia prawa jazdy przekroczą 20 punktów – wtedy stracą uprawnienia do kierowania. To oznacza konieczność ponownego zdawania egzaminu, by wrócić za kierownicę.

Przedłużenie okresu próbnego

Nawet po zakończeniu przewidzianego okresu próbnego niektórzy kierowcy mogą być objęci ograniczeniami dłużej. Jeśli w tym czasie dopuszczą się poważnych wykroczeń, np. spowodują zagrożenie bezpieczeństwa, prowadzą po alkoholu, nie ustąpią pierwszeństwa pieszemu lub naruszą zasady pierwszeństwa przejazdu, okres próbny wydłuży się o kolejne 2 lata. Warunkiem jest prawomocne skazanie za dane wykroczenie. W ten sposób przepisy chcą zniechęcić młodych ludzi do ryzykownych zachowań.

Konsekwencje jazdy pomimo zatrzymania prawa jazdy

Regulacje dotyczą także doświadczonych kierowców. Jeśli ktoś, komu czasowo odebrano prawo jazdy, i tak zdecyduje się na jazdę, straci uprawnienia na 5 lat. Po tym czasie będzie musiał od nowa przejść całą procedurę, łącznie z egzaminem. Warto więc pamiętać, że zatrzymanie dokumentu to nie tylko formalność – dalsze prowadzenie pojazdu może oznaczać długotrwałą utratę prawa jazdy.

Apel do kierowców

Przypominamy wszystkim – a zwłaszcza początkującym – o znajomości i przestrzeganiu aktualnych przepisów. Dla młodych ludzi każda podróż to lekcja, ale i wyzwanie. Pamiętajcie, że za kierownicą odpowiadacie nie tylko za siebie, ale też za innych uczestników ruchu. Rozwaga i przewidywanie to podstawa bezpieczeństwa.