300 lat Daniela Chodowieckiego. Muzeum Gdańska pokaże blisko 200 prac grafika

W przyszłym roku przypada 300. rocznica urodzin Daniela Chodowieckiego, jednego z najważniejszych grafików epoki oświecenia, który urodził się w Gdańsku. Z tej okazji Muzeum Gdańska przygotowało wystawę pod hasłem „Całe życie rysowałem życie”, na którą złoży się blisko 200 obiektów – grafik, rysunków i dokumentów. Wernisaż odbędzie się 16 lipca 2026 roku o godzinie 14.00 w Ratuszu Głównego Miasta, a ekspozycja będzie dostępna dla zwiedzających od 17 lipca do 16 października 2026 roku.

Gdański artysta, europejska sława

Daniel Chodowiecki urodził się w 1726 roku w Gdańsku, a zmarł w 1801 roku w Berlinie. Choć większość życia spędził poza rodzinnym miastem, to właśnie gdańskie korzenie i obserwacje codzienności stały się fundamentem jego twórczości. Artysta zasłynął jako grafik i ilustrator, a jego prace przedstawiały zwykłe życie – sceny rodzajowe, uliczne sytuacje, portrety mieszczan i szlachty. To właśnie ta zwykłość, bliska każdemu człowiekowi, sprawiła, że jego dzieła były za życia kolekcjonowane, kopiowane, a nawet fałszowane.

Kariera Chodowieckiego zaczynała się skromnie – od pracy w sklepie korzennym. Dzięki talentowi i pracowitości doszedł jednak do stanowiska dyrektora Akademie der Künste w Berlinie. Jego wpływ na kulturę sięga znacznie dalej niż XVIII wiek – z jego twórczości czerpał między innymi Stanley Kubrick, przygotowując scenografię do filmu „Barry Lyndon”. Za oprawę plastyczną tego obrazu odpowiadał Ken Adam, który inspirował się grafikami Chodowieckiego.

Powrót do Gdańska po 30 latach

Jednym z najważniejszych wątków wystawy będzie podróż artysty do Gdańska w 1773 roku. Chodowiecki opuścił miasto jako młody człowiek i wrócił po 30 latach. Podczas tej wizyty prowadził dziennik i wykonał dziesiątki szkiców, które dziś stanowią bezcenne świadectwo życia w osiemnastowiecznym Gdańsku. Te materiały, rozproszone po europejskich zbiorach, będą prezentowane w Ratuszu Głównego Miasta.

Na wystawie znajdą się obiekty wypożyczone z renomowanych instytucji, takich jak Stadtsmuseum, Staatsbibliothek, Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy oraz Muzeum Narodowe w Gdańsku. Ekspozycja zajmie dwa piętra i kilka sal ratusza, co pozwoli na pokazanie zarówno dorobku artysty, jak i kontekstu historycznego jego dzieł.

Wystawy towarzyszące i festiwal

Muzeum Gdańska zaplanowało również dwie wystawy uzupełniające. Od 10 lipca będzie można oglądać ekspozycję „Ilustrator moralista”, a od 11 września – „Nauka, edukacja, reformy”. Obie mają przybliżyć różne aspekty twórczości Chodowieckiego i jego związki z ideami oświecenia.

Kulminacją obchodów będzie Festiwal Chodowieckiego zaplanowany na 16–18 października. Wcześniej, 13 września, odbędzie się święto ulicy Chodowieckiego, organizowane przez Radę Dzielnicy Aniołki oraz Gdański Archipelag Kultury. W programie znajdą się wydarzenia w Galerii Palowej przy ul. Długiej 46/47. Dla naukowców i pasjonatów historii przygotowano także konferencję naukową, która odbędzie się w październiku. Do wystawy zostanie wydany katalog w trzech językach: polskim, niemieckim i ukraińskim.

Dziedzictwo, które wciąż mówi do nas

Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz podkreślała, że twórczość Chodowieckiego jest wpisana w europejskie dziedzictwo, a jego prace pozostają aktualne dla współczesnych odbiorców. Rzeczywiście, sceny z życia codziennego, relacje międzyludzkie, emocje – to wszystko, co uwiecznił na rycinach, wciąż do nas przemawia. Dla mieszkańców Gdańska to także okazja, by odkryć na nowo historię swojego miasta i postać, która wyrosła z jego ulic, a podbiła Europę.

Wystawa w Muzeum Gdańska to nie tylko lekcja historii, ale przede wszystkim spotkanie z artystą, który potrafił dostrzec piękno w zwykłym dniu. Warto zarezerwować sobie czas, by zobaczyć tę wyjątkową kolekcję i przekonać się, że rysunki sprzed trzech wieków wciąż mają moc opowiadania o nas samych.